Uygulamanın iç talebi kısmaya yönelik mi, yoksa tüketicinin borçlanmasını en düşük seviyeye indir-meye yönelik mi olduğu tartışılırken, Tüketici Hakları Merkezi Başkanı Ömer Keser, "Banka Kartları Kanunu'nun 9. Maddesi'nde bu uygulama zaten var. Bankacılık sektörü önce mevcut yasalara uysun" dedi.

Kredi kartı limitlerine sınırlama kapıda. Ekonomi yönetimi 2012 başında kredi kartlarına tek limit uygulamasına gitmeye hazırlanırken, Başbakan Yardımcısı Ali Babacan'ın uygulamanın zaman alacağını söylemesinin ardından, BDDK Başkanı Tevfik Bilgin uygulamanın detaylarına ilişkin bilgi verdi. Bilgin, limitin müşterinin 'reytingi'ne göre belirleneceğini söylerken, uzmanlar vakit kaybedilmemesi gerektiğini belirtirek, 'borçlanarak büyüyen bir ekonomiye' sahip olunduğunu ve acilen önlem alınması gerektiğini savunuyor.

ASGARİ ÖDEME YÜZDE 22 OLDU

Yeni uygulamada, tüketiciler için gelirleri doğrultusunda tek bir limit belirlenecek. Öte yandan, BDDK'nın, kredi kartlarında asgari ödeme tutarını yüzde 20'den yüzde 40'a kadar çıkaran yönetmelikte kredi kartı sahiplerine tanınan 'bir yıllık' geçiş süreci 17 Aralık'ta doldu. 18 Aralık'tan itibaren, kredi kartı pazarının yaklaşık yüzde 75'ini oluşturan ve limiti 5 bin liranın altında olan tüm kartlarda asgari ödeme oranı yüzde 22 oldu.

BUNUN ADI HUKUK TANIMAZLIK

2006 yılının Mart ayından bu yana yürürlükte olan Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu'nun 9. Maddesi'nde söz konusu uygulamanın zaten olduğunu söyleyen Tüketici Hakları Merkezi (TÜ-MER) Genel Başkanı Ömer Keser, 2006 yılından bu yana tek limit uygulamasının olduğunu ancak bankacılık sektörü ve BDDK'nın yürürlükteki mevcut yasaları tam olarak uygulamadığını savunuyor. Yapılan açıklamaların yeni bir kart krizinin göstergesi olduğunu söyleyen Keser, "Bakınız sektör, kart aidatı maddesi bulunmayan sözleşmeleri kargo yöntemi ile tüketicilere göndererek imzalatmaya devam ediyor. Tüketicinin Korunması Hakkındaki Kanun ise "Satıcı veya sağlayıcının tüketiciyle müzakere etmeden, tek taraflı olarak sözleşmeye koyduğu, tarafların sözleşmeden doğan hak ve yükümlülüklerinde iyi niyet kuralına aykırı düşecek biçimde tüketici aleyhine dengesizliğe neden olan sözleşme koşulları haksız şart" olarak kabul ediyor. Bu uygulamalar başlı başına bir hukuk tanımazlık değil mi?" dedi. Keser, zaten var olan bir uygulamanın yeni bir uygulama gibi halka duyurulması yerine bankacılık sektörünün mevcut yürürlükte bulunan yasalara uymasının daha verimli sonuçlar doğuracağını belirtirken, BDKK'nın da denetimleri aynı ciddiyetle yapmasının tüketici adına daha faydalı olacağını ifade etti. Öte yandan, sektörde toplam kredi kartı büyüklüğü 53,8 milyar liraya ulaştı.

Kredi kartı faizlerine kim cevap verecek?

Ömer Keser yasal boşluklara değinerek, "Görülüyor ki, bankacılık sektörü tüm yasal düzenlemelere rağmen bileşik faiz uygulamasına devam ediyor, sözleşmelerin bir nüshası talep edilmesine rağmen halen tüketiciye verilmiyor, sözleşmelerin bir çoğu tek taraflı hazırlanıyor ve tüketici ile müzakere edilmiyor, kart limitleri artırımında kanunlar tanınmıyor. Dahası kredi kartı faizlerinin tüketici kredisi faizlerinden neden fazla olduğu sorusuna halen cevap veren birileri yok ortada. Tüketici daha düşük olanı tercih etsin demek acaba tüketiciyi ne kadar koruyor?" diye konuştu.

Özel tüketim payı yüzde 30'a çıktı

2010 sonu verilerine göre, Türkiye'de 47 milyon kredi kartı bulunuyor. 2010 sonunda 235 milyar liraya ulaşan kullanım cirosunda ise 7 yıl içinde 6 katlık artış söz konusu. Kredi kartlarının özel tüketim harcamalarından aldığı pay 2010 itibariyle yüzde 30'a yükselirken, bu oran birçok Avrupa ülkesinde yüzde 15'ler seviyesinde bulunuyor. Bankalararası Kart Merkezi'nin (BKM) yayımladığı verilere göre de 2011 Kasım sonu itibariyle Türkiye'de kredi kartı sayısı 50 milyon 781 bin 602'ye yükseldi. Bu dönemde işlem adedi 2 milyar 75 milyon 979 bin 579'a, işlem tutarı da 263 milyar 158 milyon liraya yükseldi.

Yüksek limite 'sadakat' şartı

Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu Başkanı Tevfik Bilgin, şirketlerde olduğu gibi kredi kartı sahiplerinin de 'reyting'inin ölçüleceğini bildirdi. Bilgin, vatandaşın borcuna sadık olana verilecek yüksek not, kart limitinin artmasını sağlayacağını söyleyerek, bu konuda bankaların da görüşlerini alacaklarını söyledi. Zaman gazetesinin haberine göre, düzenleme için kanuni değişiklik gerektiğine işaret eden Bilgin, "Kart limitlerindeki yükseklik, harcama alışkanlıklarında problem oluşturuyor. Kartı kartla çevirmekten tutun da, aylık geliri bin lira olanın cebinde 20 bin lira limitli 4-5 kart bulunuyor. Vatandaş adeta cebinde bomba taşıyor" dedi. Bazı bankaların telefonda dahi limit artırımına gidebildiğine dikkat çeken Bilgin, düzenleme yasalaşmadan finans kuruluşlarının limit artırıp uyanıklık yapma gibi bir yaklaşım içerisine girmelerini kabul etmeyeceklerini ifade etti. Vatandaşın gelirine göre limit belirlenmesinin, üç-beş kartı olanların ayarlama yapmasına yol açacağını ifade eden BDDK Başkanı, mantıklı olanın iki kart kullanmak olduğu görüşünde.

http://yenisafak.com.tr/Ekonomi/Default.aspx?i=359036